In 2025 betaalde de gemeente Oldenzaal zichzelf €1,07 miljoen extra
en deed er daarna het stilzwijgen toe — maar dat wordt nu anders!
Door mr. W.C.M. (Wim) Gaalman · 26 mei 2026
In juli 2024 kondigde wethouder Zinkweg een extra OZB-verhoging van 10% aan voor 2025 als buffer voor het ravijnjaar. Daarbij hoorde een expliciete toezegging: mocht Den Haag alsnog met geld over de brug komen, dan wordt 50% van de ontvangen rijksgelden ingezet om de OZB-verhoging terug te draaien. Het geld kwam. De terugdraaiing niet. Dit artikel reconstrueert hoe dat kon gebeuren en wat het betekent voor uw eigen aanslag.
Hoe een wethouder een ravijn aankondigde, het geld binnenhaalde en de afspraak vergat
Stelt u zich eens voor: elke woning in Oldenzaal krijgt een briefje op de mat. Op dat briefje staat een bedrag. Voor de gemiddelde eigenaar in 2026 is dat 407 euro. Geen ramp, geen drama — gewoon een rekening, ergens tussen de gemeentepolis en de waterschapsbelasting. Niemand kijkt ervan op.
Maar onder dat ene getal schuilt een verhaal dat zich, eenmaal gekend, niet meer laat loslaten. Een verhaal over een afspraak uit 2024, drie miljoen euro uit Den Haag, en een ravijn dat zo geruisloos werd overgestoken dat bijna niemand zag dat de gemeente aan de overkant met een gevulde portemonnee stond.
Eerst even de basis, want zonder die basis verdwaal je. OZB staat voor onroerendezaakbelasting. Het is een vast percentage van de officiële waarde van je huis, de zogeheten WOZ-waarde, die de gemeente jaarlijks vaststelt op basis van de marktprijzen van het jaar ervoor. Voor belastingjaar 2025 geldt de peildatum 1 januari 2024. Het Oldenzaalse tarief voor 2025 bedroeg 0,1158 procent. De gemiddelde Oldenzaalse woning stond in de boeken voor 360.000 euro. Vermenigvuldig die twee, en je houdt circa 417 euro over.
Tel alle 14.974 woningen in de gemeente bij elkaar op en je komt op een waarde van 5,39 miljard euro. Voeg de bijna 1.900 niet-woningen toe — kantoren, fabrieken, winkelpanden, gemiddeld zo'n 453.000 euro per stuk — en de totale belastinggrondslag tikt aan op ruim 6,25 miljard euro. Een berg geld, waar de gemeente jaarlijks een dun, maar onmisbaar laagje vanaf schept.
In de officiële OZB-opbrengst van Oldenzaal valt een opvallende knik te zien. In 2023 inde de gemeente 9,47 miljoen euro. In 2024 stond er een raming van 10,03 miljoen. En toen, in 2025, schoot het door naar 11,45 miljoen — een sprong van ruim een miljoen euro in één jaar.
Voor de individuele eigenaar voelt dat nog directer. In 2024 betaalde de gemiddelde Oldenzaler 359 euro OZB. In 2025 schoot de aanslag door naar 417 euro. Ruim 58 euro meer — in één jaar. Dat is de extra verhoging die het college in juli 2024 aankondigde, en waarvan het beloofde die terug te draaien zodra Den Haag met geld over de brug zou komen.
Den Haag betaalde. De aanslag bleef.
In 2025 draaide de gemeente aan twee knoppen op precies hetzelfde moment. Knop één was het tarief. Dat ging van 0,1020 procent naar ongeveer 0,1158 procent. Daar zit ten eerste de gebruikelijke jaarlijkse correctie van 3,49 procent in — onvermijdelijk, niemand discussieert daarover. Maar daarbovenop kwam nog eens een extra verhoging van tien procent. Een politieke keuze. Knop twee was de WOZ-waarde, die steeg van 352.000 naar 360.000 euro — een stijging van 2,3 procent die de gemeente niet zelf bedacht, maar wel meegenomen werd in de eindrekening.
Twee knoppen, één richting. Resultaat: de eigenaar van een gemiddelde woning kreeg in 2025 een aanslag die 58 euro hoger lag dan het jaar ervoor.
Hier komt het verhaal pas echt in beweging. Toen de wethouder die extra tien procent in juli 2024 aankondigde, gebeurde dat niet zonder reden. Sterker nog: er hing een naam aan. Het ravijnjaar.
Dat klinkt als een Hollywoodfilm, maar het is jargon van gemeenteambtenaren. Het ravijnjaar was 2026, het jaar waarin het Rijk volgens plan 2,4 miljard euro zou bezuinigen op de gemeenten. Een fiscale afgrond, waarin Oldenzaal niet wenste te storten. De extra OZB-verhoging was een aanloop, een vangnet, een buffer.
En bij die buffer hoorde een belofte. Eentje die zwart op wit stond. Als het Rijk alsnog over de brug zou komen met geld, dan wordt vijftig procent van de ontvangen rijksgelden ingezet om de extra OZB-heffing terug te draaien. Een eerlijke deal. Een politiek contract met de inwoners.
Het Rijk kwám over de brug. Niet met een fooi, maar met bijna 3 miljoen euro extra voor Oldenzaal — €2,97 miljoen, via de mei- en septembercirculaire 2025. Volgens de afspraak had de helft daarvan moeten worden ingezet als OZB-demping in de begroting 2026.
Sla nu de begroting 2026 open en zoek naar de demping. Zoek naar de verlaging. Zoek naar het gebaar.
Je vindt het niet.
De opbrengst stijgt gewoon door. Van 11,45 miljoen in 2025 naar 11,93 miljoen in 2026. Geen breuk, geen knik, geen spoor van de beloofde OZB-demping die volgens het politieke contract had moeten leiden tot een lager tarief.
En dan komt het punt waarop je twee keer moet lezen om het te geloven. Het ravijnjaar wás 2026. Niet 2025. De gemeente verhoogde de OZB ín 2025, vooruitlopend op het ravijn. Maar nu het ravijn er is — en blijkt te zijn dichtgegooid met rijksgeld — staat de verhoging gewoon overeind. Ook ín het jaar waarvoor zij ooit bedoeld was.
De feiten laten zich tellen op één hand. De afspraak is aantoonbaar gedaan, in juli 2024, openlijk en publiekelijk. Vinkje. De voorwaarde waaronder de afspraak zou ingaan, is ingetreden: er kwam €2,97 miljoen uit Den Haag. Vinkje. De afgesproken OZB-demping is niet doorgevoerd. Vinkje. En het ravijnjaar zelf, het jaar waarvoor de verhoging in het leven werd geroepen, gaat voorbij zonder dat het tarief wordt afgebouwd. Vinkje.
Vier vinkjes. En toch geen reactie.
Tot de zaak mij ging interesseren. Op 26 mei 2026 ging een open brief de deur uit naar het nieuwe college. Daarin stond een nuchter, niet te ontkennen getal: De niet-nagekomen belofte heeft een prijskaartje: ruim €1,07 miljoen extra geheven in 2025, zwart op wit beloofd terug te draaien, nergens teruggevonden in de begroting.
Daar bleef het niet bij. Er is door mij een OZB-herstelcalculator gebouwd. Een eenvoudig digitaal hulpmiddel waarmee elke belastingbetaler kan uitrekenen wat er aan herstelbedrag te vorderen is in 2027. Inclusief huisnummer, woningwaarde, en een bedrag dat ineens heel concreet wordt.
Het nieuwe college kan deze zaak niet wegwuiven. Te midden van de wethouders zit Rutger Bouwman van Solidair Oldenzaal, die destijds als raadslid zélf tegen die extra tien procent stemde. Hij heeft nu het heft in handen waarmee zijn eigen waarschuwing van toen op tafel ligt.
Even zoomen we uit. Landelijk betaalt een huiseigenaar in 2026 gemiddeld 426 euro OZB per jaar, volgens Vereniging Eigen Huis. De Oldenzaler met een gemiddelde woning komt uit op 407 euro — net onder het landelijk gemiddelde. Maar dat getal verbergt de sprong: zonder de extra verhoging uit 2025 zou de aanslag rond de 380 euro hebben gelegen.
De extra OZB-heffing van 2025 trof niet alleen huiseigenaren. Ook eigenaren en huurders van bedrijfspanden — kantoren, winkels, fabrieken en overige niet-woningen — werden geraakt. En harder dan de gemiddelde huiseigenaar.
Voor woningeigenaren bedroeg de extra opslag 0,0102 procent van de WOZ-waarde. Voor eigenaren van bedrijfspanden was dat 0,0469 procent — bijna vijf keer zo veel. Huurders van bedrijfsruimte betaalden daar bovenop nog eens 0,0361 procent extra als gebruiker.
Van de totale extra heffing van €1,07 miljoen nam de ondernemerswereld bij benadering €602.000 voor haar rekening — ruim 56 procent van het totaal. Terwijl bedrijfspanden slechts veertien procent van de totale WOZ-grondslag vertegenwoordigen.
Gemiddeld betaalde de eigenaar van een bedrijfspand in Oldenzaal in 2025 bij benadering €179 te veel. De huurder van een bedrijfsruimte daar bovenop nog eens €138.
Ook voor hen geldt: de belofte was er. Het geld kwam. De terugdraaiing niet.
OZB-opbrengst in miljoenen euro per begrotingsjaar. De sprong van 2024 naar 2025 is de extra verhoging die er volgens de afspraak weer af had gemoeten.
Wethouder kondigt 10% extra OZB-verhoging aan als buffer voor het 'ravijnjaar' 2026. Toezegging: bij rijkscompensatie wordt 50% teruggegeven.
Gemiddelde aanslag stijgt met 16,2% naar €417. Opbrengst springt naar €11,45 mln.
Oldenzaal ontvangt €2,97 mln aan rijksmeevallers via de mei- en septembercirculaire 2025 (bron: Najaarsnota 2025, gemeente Oldenzaal). Conform de toezegging van het college op 1 en 8 juli 2024 had 50% daarvan — €1,49 mln — moeten worden ingezet om de bezuinigingen terug te draaien.
Geen OZB-demping in de begroting 2026. De beloofde terugdraaiing ontbreekt volledig. De opbrengst stijgt door naar €11,93 mln.
Reconstructie op basis van gemeentelijke begrotingscijfers wijst op €1,07 mln extra geheven in 2025. De beloofde terugdraaiing van €1,07 mln — gebaseerd op 50% van de officieel ontvangen rijksmeevallers — is niet aantoonbaar in de begroting verwerkt.